اصطلاحاتی که همۀ اپوکسی‌کاران باید بدانند

ورکشاپ آموزش چوب و رزین

اصطلاحاتی که همۀ اپوکسی‌کاران باید بدانند

 

در این مقاله به سوالات زیر پاسخ می‌دهیم:

– چرا رزین اپوکسی می‌جوشد؟

– چکار کنیم تا از گرم شدن بیش از حد رزین جلوگیری شود؟

– دما و زمان چه تاثیری بر رفتار رزین اپوکسی میگذارند؟

– بهترین زمان خارج کردن اپوکسی از قالب چند روز است؟

– بعد از چه مدت رزین اپوکسی به سختی کامل می‌رسد؟

– چه زمانی میتوانیم سطح میز یا قطعه رزینی را ساب بزنیم؟

 

1. زمان قابل استفاده (Potlife)

واکنش از لحظه‌ای که اپوکسی و هاردنر را مخلوط می‌کنیم آغاز می‌شود. به بازۀ زمانی شروع واکنش تا گرم شدن مخلوط، زمان قابل استفاده یا پات‌لایف گفته می‌شوند. در این مدت شما می‌توانید به مخلوط استراحت دهید؛ مخلوط را روی سطح چوب یا داخل قالب بریزید و به آن شکل دهید.
نکته:
وقتی غلظت مخلوط شروع به افزایش کرد پات‌لایف به اتمام رسیده و مرحلۀ ژل‌تایم آغاز می‌شود.

 

2. ژل تایم رزین اپوکسی(Geltime)

می‌خواهم این اصطلاح را با مثالی برایتان شرح دهم:
فرض کنید وزن مخلوط رزین و هاردنر شما ۸۰۰ گرم است. مخلوط  پس از چهار تا پنج دقیقه هم‌زدن آماده شده است. پنج دقیقه هم به مخلوط استراحت می‌دهیم. اگر چند دقیقۀ دیگر صبر کنید و بعد به ظرف دست بزنید، متوجه گرم‌شدن آن خواهید شد؛ گرم‌شدن یعنی شروع مرحلۀ ژل‌تایم.

 

از لحظه‌ای که حس کردید رزین در حال گرم‌شدن است، مرحلۀ ژل تایم آغاز شده است. با شروع واکنش، رزین کم‌کم ژل‌مانند می‌شود و رفته‌رفته غلظت آن افزایش می‌یابد؛ پس شروع گرم‌شدن رزین، یعنی آغاز واکنش.
از اینجا به بعد، گرما به‌صورت تصاعدی تولید می‌شود و هرچه وزن مخلوط بیشتر باشد و دمای محیط هم گرمتر باشد، پیشرفت واکنش سریع‌تر خواهد بود. با گذشت زمان، رزین کاملاً ژله‌ای شده و شروع به سخت‌شدن می‌کند.
مدت‌زمانی که طول می‌کشد مخلوط ژل شود، با زمان، دما و شکل ظرف نسبت معنا‌دار دارد.
اگر این مخلوط ۸۰۰گرمی را به حال خود رها کنید ، ممکن است 15 تا 20 دقیقه بعد از شروع ژل‌تایم، حرارت مخلوط به‌سرعت افزایش یابد و بخار آزاد کند و بجوشد. البته این زمان بسته به نوع هاردنر و اپوکسی‌ای که استفاده می‌کنید متفاوت است (اگر نوع هاردنر و اپوکسی تنبل باشد این اتفاق نخواهد افتاد.)

 

رابطه دما با ژلتایم رزین اپوکسی
رابطه دما با ژلتایم رزین اپوکسی

 

حتما بخوانید!  3 ماده جداکننده اپوکسی از قالب و روش کار با آن‌ها

پس متوجه شدید دلیل جوشیدن رزین اپوکسی چیست

یا وقتی می‌گوییم وزن مخلوط شما در هر بار بیشتر از هشتصد گرم نباشد، دلیل آن چیست.
همچنین به دوستان می‌گوییم که بهتر است ارتفاع هر لایه از یک سانتی‌متر بیشتر نباشد و دلیل آن کنترل ژل‌تایم و جلوگیری از جوشیدن است (البته این بسته به نوع رزین اپوکسی، دما و حجم مخلوط متفاوت است که در ادامه به آن می‌پردازیم.)

 

وزن مخلوط چه تاثیری در گرم شدن رزین اپوکسی دارد؟

هرچه وزن مخلوط بیشتر باشد، افزایش دما سریع‌تر خواهد بود؛ چون گرما به‌صورت تصاعدی افزایش می‌یابد. هرچه زمان بیشتری از لحظۀ مخلوط‌کردن بگذرد، رزین سریع‌تر شروع به ژل‌شدن می‌کند. پس دما، زمان و وزن مخلوط را کاملاً تحت کنترل خود بگیرید.
اگر مخلوط به ظرف دیگری منتقل شود به‌شکلی که تماس سطح مخلوط با هوا بیشتر باشد (مانند سینی)، از افزایش شدید دمای مخلوط جلوگیری می‌شود.

 

چرا باید ژل تایم را کنترل کنیم؟

ایدئال‌ترین حالت این است که شما زمان بیشتری برای مخلوط‌کردن و ریختن مخلوط داخل قالب داشته باشید. طولانی‌شدن ژل تایم رزین اپوکسی فواید بسیاری برای حباب‌گیری دارد:
۱. ترکیدن راحت‌تر حباب‌ها قبل از ژل‌شدن؛
۲. فرصت بیشتر برای شعله‌گیری؛
۳. جلوگیری از جوشیدن مخلوط؛
۴. جلوگیری از ترک‌خوردن سطح؛
۵. جلوگیری از زردشدن زودهنگام؛
۶. جلوگیری از هدررفت زمان و هزینه.

 

چگونه ژل تایم رزین را کنترل کنم؟

۱. هرچه دمای محیط کمتر باشد، ژل‌تایم طولانی‌تر خواهد شد؛ در فصل زمستان ژل تایم افزایش می‌یابد. پس دمای محیط هرچقدر بیشتر باشد ژل تایم رزین اپوکسی کوتاه‌تر خواهد شد؛
۲. هرچه وزن مخلوط کمتر باشد، ژل‌تایم طولانی‌تر خواهد شد؛
۳. هرچه ارتفاع لایه‌ها کمتر باشد، ژل‌تایم طولانی‌تر خواهد شد.

 

حتما بخوانید!  پاسخ 5 سوال درباره ساخت میز رزینی با ارتفاع زیاد

اگر ژل تایم رزین اپوکسی را کنترل نکنیم چه اتفاقی می‌افتد؟

۱. در ظاهر اتفاق خاصی نخواهد افتاد، شما مخلوط گرم‌شده را داخل قالب می‌ریزید و ناگهان خواهید دید که رزین حرکت نمی‌کند و مثل ژلاتین شده است؛
۲. ممکن است تجمع رزین در مکانی باعث جوشیدن آن شود؛
۳. حتی ممکن است بر اثر افزایش دما، رزین ترک بخورد؛
۴. زردشدن رزین اپوکسی هم یکی دیگر از مشکلاتی است که به وجود خواهد آمد.

 

چگونه بفهمیم رزین به ژل تبدیل شده است؟

وقتی با اسپاتول قسمتی از سطح رزین را لمس کنید و رزین به دستتان نچسبد، در این مرحله ژل تایم تکمیل شده و وارد کیورینگ‌تایم شده است.
لازم است به‌یاد داشته باشید که مفاهیم علمی و شیمیایی این اصطلاحات، بسیار پیچیده و عمیق‌تر از آن است که من در این متن بیان می‌کنم؛ چون هدف ما توضیح اصطلاحات نیست، بلکه ساده‌سازی مفاهیمی است که کاربران اپوکسی باید با آن آشنا باشند و به همین دلیل ممکن است بعضی توضیحاتی که داده‌ام، ازنظر کارشناسان شیمی خیلی دقیق نباشد. هدف من عملیاتی‌کردن این علم برای علاقه‌مندان ساخت وسایل دکوراتیو است و نه بیان مفاهیم تئوری.
رزین اپوکسی بسته به نوع و کاربرد، ممکن است ژل‌تایم و کیورینگ‌تایم متفاوت داشته باشد. دما و موقعیت محیطی هم بسیار تأثیرگذار هستند. پس رفتار همۀ رزین‌ها  با یکدیگر مشابه نیست.

 

3. کیورینگ‌تایم (Curing Time) 

بعد از اینکه رزین اپوکسی ژل شد، وارد مرحلۀ دیگری می‌شود که به آن Curing Time یا بازۀ زمانی خشک‌شدن می‌گویند. از اینجا رزین شروع می‌کند به سخت‌شدن و استحکام آن افزایش می‌یابد؛ درحقیقت از حالت ژله‌ای به حالت جامد درمی‌آید.
بیشتر رزین‌هایی که در زمینۀ دکوراتیو استفاده می‌شوند، معمولاً بعد از چند ساعت تا یک روز به‌صورت سطحی خشک می‌شوند و به حدود ۷۰درصد از استحکام می‌رسند.
برای رسیدن به بیشترین حد استحکام ، مخلوط باید هفت روز در شرایط استاندارد و یکسان زمان بدهید تا پیوندها تشکیل شود و استحکام به ۹۹درصد برسد. پس کیورینگ کامل بعد از هفت روز حاصل می‌شود.

 

رابطه دما با ژلتایم و کیورینگ تایم در رزین اپوکسی
رابطه دما با ژلتایم و کیورینگ تایم در رزین اپوکسی

دانستن این نکات چه سودی برای ما دارد؟

من همیشه به دوستان پیشنهاد می‌کنم کار خود را بعد از هفت روز از ریختن آخرین لایه، از قالب خارج کنند و ساب بزنند و این دقیقاً به این دلیل است که اگر به رزین زمان ندهید، به نهایت استحکام نخواهد رسید و پس از خارج‌کردن از قالب ممکن است تغییر شکل بدهد؛ همچنین اگر لایۀ آخر را دیروز ریخته‌اید، اجازه ندارید امروز آن را ساب بزنید؛ چون گرمای حاصل از اصطکاکِ صفحۀ سنباده با سطح رزین، احتمالاً به ذوب‌شدن و جمع‌شدن آن منجر می‌شود.
شاید بعضی از خوانندگان بگویند ما این کار را کردیم و مشکلی هم پیش نیامد؛ این نکته را در نظر بگیرید که ما در مورد اصول صحیح کار با اپوکسی‌ها صحبت می‌کنیم؛ واضح است که دانستن اصول علمی در هر کار باعث افزایش درصد موفقیت و در نتیجه رسیدن به کیفیت موردنظر خواهد شد.

با آرزوی موفقیت

حامد شاهسوندی – نویسنده کتاب تکه چوب های پولساز

امتیاز شما (سمت چپ بیشترین امتیاز)
[امتیاز: 4.3]

۲۴ دیدگاه برای “اصطلاحاتی که همۀ اپوکسی‌کاران باید بدانند

  1. helen131189
    helen131189 گفته:

    سلام
    من مبتدی هستم میخواستم یک سینی رزینی پنج رنگ درست کنم ابتدا به مقدار مورد نظر رزین در پنج لیوان جدا ریختم بعد رنگ ریختم بعد به هر لیوان هاردنر نصف مقداررزین رو بسته نوشته بود اضافه کردم چهار دقیقه هم زدم گذاشتم تو ظرف اب ۶۰ درجه که حباب خارج بشه بعد رفتم سراغ لیوان بعدی و هاردنر ریختم و هم زدم و…خلاصه تا رسیدم به لیوان اخر لیوان اولی ۲۰ دقیقه از مخلوط شدنش با هاردنر گذشته بود و محتویات لیوان اول مثل سنگ سفت شده بود
    حالا من اگه دست تنها باشم باید چکار کنم مگه نباید محتویات هر لبوان را ۴ دقیقه هم زد راه حل چیه؟

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام بر شما
      طبق متن همین مقاله، شما دو کار انجام دادید که باعث افزایش روعت واکنش شده:
      ۱) قرار دادن در آب گرم
      ۲) گذشت زمان زیاد پس از اختلاط

      این دوکار باعث کاهش ژلتایم درنتیجه کیورینگ سریع خواهد شد. رزین شما کیورینگ سریعی دارد و نباید در آب گرم قرار دهید. اگر هم اصرار به اینکار دارید یا رزینتان غلیظ است میتوانید ۵ دقیقه در آب ولرم قرار داده و سپس روی سطح بریزید.
      همانطور کع در متن گفته شده وقتی رزین در حجم میماند سرعت واکنش سریعتر از وقتی خواهد بود که روی سطح پخش شود.

      مقاله را با دقت بخوانید.
      با آرزوی موفقیت

      • helen131189
        helen131189 گفته:

        ممنون از پاسخگوییتون
        فقط من یک سوال دیگه دارم ایا اگه ۵ رنگ رزین را در لیوان های جدا اماده کنم و هر کدام را ۴ دقیقه هم بزنم بزارم تو دمای محیط باعث رسیدن به زمان ژل تایم قبل از استفاده نمیشه؟
        یا اینکه بهتر هست هر لیوانی که ۴ دقیقه هم زدم و ۴ دقیقه در محیط،معمولی استراحت دادم روی کار بریزم که نازک بشه بعد برم سراغ بعدی؟

        • حامد شاهسوند
          حامد شاهسوند گفته:

          سلام

          اگر ژل تایم رزین شما اجازه میدهد،میتوانید از روش اول که فرمودید استفاده کنید ولی باید سرعت عمل و دقت بالا داشته باشید.

          با احترام

  2. پارسا گفته:

    سلام. اگه بخوام که اپوکسی رنگی داشته باشم از چه نوع رنگی میتونم استفاده کنم؟

  3. rezabolandy
    rezabolandy گفته:

    سلام. برا من اتفاق افتاده که چندتا جاسوئیچی با چوب به شکل دایره به قطر ۵ سانتیمتر و ضخامت ۵ میلیمتر درست کردم. بعد از ساخت رزین و ریختن اون پس از یک روز که خشک شدن متوجه شدم که هنگام سنباده زدن پشت کار هنوز حالت خیسی داره و موقع سنباده رزین از سطح کار جمع میشه. علت این چی میتونه باشه با توجه به این که سطح روی کار کاملا خشک هستش و از ۸ عددی که درست کردم فقط ۴ تا از اونا این حالتی شده.

  4. محمو بدیع عطایی گفته:

    سلام میخواهم سفارش خرید کتاب و فایل صوتی بدهم موفق نمیشم توی فرم خرژد قسمت استان کلمه کردستان را تایپ میکنم اما در فرم کلمه تهران عوض نمیشود میتونم درتماس تلفنی سفارش بدم ؟ یا اینکه منو راهنمایی بفرمایی ممنون

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام دوست گرامی
      بعد از اینکه اسم استان را سرچ کردید باید از لیست نمایش داده شده نام استان را کلیک کنید تا جایگزین نام قبلی شود.
      بله میتوانید تلفنی ثبت سفارش کنید کارشناسان ما صمیمانه پاسخگو هستند: ۰۲۱۲۶۸۰۶۲۸۲

      موفق باشید

  5. گیتی پورشایگان گفته:

    سلام ، آیا میتوانم کار با رزین را از صفر تا کالای تکمیل شدهء قابل استفاده (از اشیاء ریز و کوچک مثل زینت‌آلات تا رویه میز جلو مبل) بصورت مجازی بیاموزم؟
    جز موارد پراکنده در صفحات اینستاگرام هیچ آشنایی ندارم

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام دوست عزیز

      پیشنهاد میکنم از مقالات و ویدیو های آموزشی بر روی سایت شروع کنید تا بیشتر با این حیطه کاری آشنا شوید.
      با سعی و خطا و کسب تجربه میتوانید به نتیجه برسید ولی مسلما اگر میخواهید به صورت حرفه ای در این حیطه کاری فعالیت کنید باید حرفه ای هم آموزش ببینید.

      با احترام

  6. رضا گفته:

    سلام، رنگ های پودری کروم با سایر رنگ های پودری چه تفاوتی دارد و بیشتر در چه مواردی استفاده می شود؟

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام دوست عزیز

      رنگ های کروم پودر های سفید رنگی هستند که تلالو رنگی دارند و در زمان کار هرچه رنگ زیرین تیره تر باشد، از خود رنگ بیشتری بازتاب میکنند.

      با احترام

  7. امیرعباس گفته:

    سلام. بهترین زمان برای ریختن مخلوط توی قالب یا روی سطح، چه زمانی هست؟

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام بر شما

      این زمان بستگی به نوع رزین مصرفی شما دارد، بعضی از رزین ها نیاز به استراحت دارند تا حباب های داخل مخلوط به سطح کار بیاید ولی بعضی دیگر نیازی به این زمان ندارند، لذا باید با توجه به نوع رزین مصرفی شما و ژل تایم آن عمل کنید.

      با احترام

  8. ندا گفته:

    سلام من قاب اینه سنتی رو آموزش دیدم متاسفانه کسی که آموزش میداد رزینی که روی سطح کار ریخته بود رو درست ترکیب نکرده بود و متاسفانه خشک نمی شد و گفت باز باید رزین بریزی خودم که ریختم خشک شد ولی قاب رو که تکون میدم از کناره های قاب رزین میاد بیرون چجوری میتونم این مشکل رو حل کنم واقعا ناراحتم با کلی ذوق درست کردم ولی متاسفانه کار اشتباه آموزش دهنده کارم رو خراب کرده با آب و سرکه تمیز کردم بهتر شد ولی بازم میاد بیرون

    • حامد شاهسوند
      حامد شاهسوند گفته:

      سلام بر شما

      از این بابت و آموزش نادرستی که در آموزشگاه دیگری دیدید متاسف هستم، دقت کنید باید حتما با استفاده از کاردک ، رزین و هاردنر خشک نشده را کامل بردارید در غیر اینصورت تا تمام شدن مایع، این ریزش ادامه خواهد داشت.

      با احترام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *